Een dapper boek over ADHD

De Gezondheidsraad luidde in 2014 de noodklok: het gebruik van ADHD-medicatie onder kinderen was in tien jaar verviervoudigd. Als verklaring noemde de raad ‘toegenomen prestatiedruk en afgenomen tolerantie van afwijkend gedrag’. Of er sprake was van ‘overbehandeling’, kon de raad niet zeggen. Daarvoor zou ‘onvoldoende bekend’ zijn.

Volgens onderzoeker Laura Batstra valt dit laatste wel mee. Zo zijn er psychiaters die meer behandeling aanmoedigen om er zelf beter van te worden, stelt ze in haar boek ADHD: macht en misverstanden, een herziene versie van Hoe voorkom je ADHD? uit 2012. Deze psychiaters werken nauw samen met de farmaceutische industrie die ADHD-medicatie produceert en hebben dus voordeel van meer behandeling. Kritiek klinkt al jaren, maar wordt in Batstra’s ogen telkens vakkundig monddood gemaakt.

9200000084587098 (1)Hoe heeft dit zo kunnen ontstaan? Batstra beschrijft een verziekte sfeer onder wetenschappers die in sommige gevallen decennia teruggaat. Zelf zegde ze in 2010 haar baan op als behandelaar in de kinderpsychiatrie, toen ze onder meer merkte dat collega’s vonden dat ze naar buiten toe ‘één front’ moesten vormen: het was not done om openlijk de glibberige definitie van ADHD of de beperkte kennis rond de effecten van  medicijngebruik aan te kaarten.

In een nieuw toegevoegd hoofdstuk voert Batstra  haar strijd tegen het opportunisme van psychiaters op. Enkele vakgenoten noemt ze zelfs bij naam, zoals hoogleraar Jan Buitelaar, die onder meer als adviseur optrad voor het bedrijf Janssen-Cilag dat het ADHD-medicijn Concerta op de markt bracht (zie de Conflict of interest statement). Ook onderzoeker Sandra Kooij krijgt ervan langs, die eerder in zee ging met de farmaceutische industrie.

Toch is ADHD: macht en misverstanden geen boos of emotioneel boek. Batra toont grote betrokkenheid bij iedereen die met ADHD-gedrag te maken heeft: kinderen, ouders, leraren, zorgverleners. Deze mensen knallen soms van wanhoop tegen het plafond, maar volgens Batstra zijn psychiaters nu eenmaal niet altijd de aangewezen personen voor een oplossing.

Beter is het om kritisch te kijken naar wat voor eisen we eigenlijk aan kinderen stellen, schrijft Batstra, en hoe we als samenleving toleranter met afwijkend gedrag om kunnen gaan, net als de Gezondheidsraad in feite suggereert. Haar boek besluit ze met praktische adviezen aan ouders en leraren, aangevuld met aansprekende voorbeelden. Ziezo, lijkt ze daarmee te zeggen, een nieuwe stap om te zorgen dat de macht weer komt te liggen bij wie die hoort.

Laura Batstra, ADHD: macht en misverstanden. Hilversum: Uitgeverij Lucht, 2017. Het boek is een herziene versie van Hoe voorkom je ADHD? (2012).

 

Door Winnifred Jelier

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s